RADIO CUN SORRISO: SUICIDIO XUVENIL E SAÚDE MENTAL

“Radio cun sorriso” é unha iniciativa do CPI Virxe da Cela para traballar na consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS) e o benestar empregando a radio como unha ferramenta de aprendizaxe e cambio social en colaboración con Agareso (Asociación Galega de Comunicación para o Cambio Social)

O alumnado da ESO desenvolveu as súas competencias comunicativas a través do diálogo e da reflexión sobre os temas que máis lles preocupan,  sempre dende unha perspectiva positiva e tentando achegar solucións. Cómpre dicir que as temáticas enfocáronse cara ao tratamento dos ODS partindo da análise e posta en valor da realidade contextual do alumnado e contando con referentes significativos da súa realidade para enfocala despois cara a unha visión máis global. Neste caso camiñamos cara a valoración e a consecución do Obxectivo 3: Garantir unha vida sa e promover o benestar para todos en todas as idades.

A través da micro-experiencia “Radio cun sorriso: Suicidio xuvenil e saúde mental”, 10 alumnas e alumnos de 4º ESO reflexionaron, investigaron e tiraron conclusións sobre a importancia da saúde mental e das consecuencias que pode chegar a ter unha persoa que presente problemáticas relacionadas con esta. Para darlle visibilidade ás súas inquedanzas empregaron a radio como soporte e elaboraron un programa radiofónico que inclúe a presentación do tema, datos estatísticos a nivel autonómico e estatal, unha entrevista con recomendacións dunha profesional e as reflexións do grupo sobre o tema.

As micro-experiencias desenvólvense en tres etapas:

LUCES

As alumnas e os alumnos escolleron democraticamente a temática de interese coa técnica da diana, isto é, escribiron diferentes preocupacións nuns papeliños que logo foron pegando nunha diana desde o centro ata fóra segundo o seu nivel de importancia. Desta dinámica saíron dous temas principais: o racismo e a pedofilia.  A través da metodoloxía da árbore de problemas, identificaron as causas e as consecuencias dos problemas principais e, por último, escolleron  a temática do suicidio xuvenil entre outras temáticas como a perda de falantes en lingua galega, a inmigración ou o racismo. Observaron como remataron por escoller para a súa investigación unha das consecuencias dunha das problemáticas iniciais e non a propia problemática. Con todo isto elaboraron a introdución do programa de radio.

CÁMARA

Ao introducírense na temática do suicidio xuvenil precisaban aclarar varias cuestións que lles xeraban curiosidade e das que non tiñan coñecementos, como por exemplo: cantas casos hai de suicidios na nosa comunidade, cales son as causas que poden levar a unha persoa a tomar esa decisión, se hai un soporte sanitario eficaz para atender as persoas que precisan axuda, como se pode axudar a evitar este problema, etc. Para isto decidiron investigar fontes informáticas como:

https://www.sanidad.gob.es/gabinete/notasPrensa.do?id=6418 https://www.savethechildren.es/actualidad/suicidios-adolescentes-espana-factores-riesgo-datos ,  https://www.aldeasinfantiles.es/area-prensa/aldeas-infantiles-sos-urge-a-la-sociedad-en-su-conjunto-a-prevenir-el-suicidio-adolescente-y-juvenil

https://www.sergas.es/Asistencia-sanitaria/Plan-de-prevenci%C3%B3n-do-suicidio-en-Galicia?idioma=es

https://www.stopsuicidiogalicia.org/o-suicidio/

Ademais,  acordaron entrevistar á Orientadora do centro para buscar respostas á súa preocupación. 

ACCIÓN

Recollida toda a información, para gravaren un programa radiofónico que reflectise a importancia da saúde mental na nosa sociedade, as alumnas e alumnos elaboraron un guión que lles facilitou o desenvolvemento do seu traballo. Concretaron unha entrevista con Lara Real, a Orientadora do centro e Psicóloga, e coñeceron de primeira man moitos aspectos sobre a realidade do suicidio xuvenil.

RESULTADO DA EXPERIENCIA

O alumnado de 4º da ESO descubriu que a saúde e o benestar son dereitos que a sociedade debe ter garantidos. Ás veces, a sanidade non é quen de atender todos os casos e cando chega a atención xa é tarde para as persoas que sofren algunha doenza. As rapazas e rapaces do grupo concienciáronse da importancia da saúde e, máis concretamente, da saúde mental xa que, malia non o consideraren, este é un problema que lle afecta tamén á mocidade e podería incluso afectarlles directamente. Asemade, desenvolveron empatía cara ás persoas afectadas e quixeron salientar a importancia do suicidio xuvenil e crear conciencia na comunidade educativa sobre a importancia da boa saúde, dos estilos de vida saudables e do dereito das persoas a uns servizos de atención médica de calidade, especialmente cara aos máis vulnerables, coma as mulleres e os nenos.

Con metodoloxías activas e participativas que buscan a participación social e o cambio, estas rapazas e rapaces investigaron para logo faceren unha análise crítica das súas pesquisas e ofrecer alternativas para o dito cambio empezando polo propio autocoidado.

Ademais, a radio serviulles de ferramenta indispensable para a difusión desta actividade e para levar as súas ansias, investigacións e conclusións máis aló da sala de gravación e, deste xeito, chegar a toda a comunidade educativa e a todo aquelas persoas que teñan a ben escoitar a rapazada activa e crítica.

Pódese escoitar o programa radiofónico no seguinte enlace:  https://go.ivoox.com/sq/2678351

Ao tempo, xa temos a nosa experiencia no Mapa de experiencias para a cidadanía global. 

Imaxe do mapa do Cenit onde se recolle a experiencia.

GRUPO FOCAL EDUCATION4THEPLANET

Unha avaliadora externa visita o noso centro para reunirse cun pequeno grupo de alumnos/as de diferentes cursos da ESO que de maneira voluntaria participan nun "grupo focal" para sacar conclusións do desenvolvemento do proxecto Education4ThePlanet durante todo este curso 2024-2025. Aula de Ferraganchos, martes 10 de xuño, ás 12:30 horas.

Espazos con vida para aprendizaxes vivas. Queremos mudar o patio!

Boas familias.

Este ano puxémonos man a obra co patio, tendo en conta as necesidades demandadas desde o Consello Escolar da Infancia. A partir de aí, comezamos un proxecto no centro coa intención adecuar o patio de infantil ás necesidades e intereses do noso alumnado. Empezamos por este espazo pero coa intención de ao tempo, ir reformado o patio de primaria e de secundaria de forma complementaria.

Para comezar o alumnado da etapa da Ed. Infantil describiu como é o seu patio e que lles gustaría ter nel. Despois, tocou medir e recadar os recursos dos que xa  dispoñíamos para poder levalo a cabo e aqueles que iamos precisar.

O seguinte paso foi elaborar unha maqueta na que plasmar as súas ideas. Unha tarefa moi creativa feita totalmente polo alumnado.

Unha vez que tiñamos claro o que queriamos tocaba explicarlle ás familias para que tamén elas formasen parte do proceso creativo.

Desta reunión saíu unha comisión de patios da que xa forman parte 18 familias!!! Que marabilla!!!

O traballo compartido sempre é máis sinxelo.

Xa temos data para a próxima reunión, a finais do mes de xuño. Son varias as actuacións que temos previstas para comezar:  pintar o muro exterior, preparar o terreo para que sexa seguro, montar e manter mobles e preparar a zona de escavación.

A ilusión da aprendizaxe compartida.

 Creatividade ao poder!!!

Grazas por axudarnos!!

Deseño de Maria del Camino

Avaliación Patios Virxe da Cela de Maria del Camino

RADIO CUN SORRISO: ESTA É A NOSA HORA

“Radio cun sorriso” é unha iniciativa do CPI Virxe da Cela para traballar na consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS) e o benestar empregando a radio como unha ferramenta de aprendizaxe e cambio social en colaboración con Agareso (Asociación Galega de Comunicación para o Cambio Social)

O alumnado da ESO desenvolveu as súas competencias comunicativas a través do diálogo e da reflexión sobre os temas que máis lles preocupan,  sempre dende unha perspectiva positiva e tentando achegar solucións. Cómpre dicir que as temáticas enfocáronse cara ao tratamento dos ODS partindo da análise e posta en valor da realidade contextual do alumnado e contando con referentes significativos da súa realidade para enfocala despois cara a unha visión máis global. Neste caso camiñamos cara a valoración e a consecución do Obxectivo 4: Garantir unha educación inclusiva, equitativa e de calidade e promover oportunidades de aprendizaxe durante toda a vida para todos.

 A través da micro-experiencia “Radio cun sorriso: Esta é a nosa hora”, 18 alumnas e alumnos de 1º ESO reflexionaron, investigaron e tiraron conclusións sobre a importancia do seu horario escolar e a repercusión nas súas propias vidas a todos os niveis. Para darlle visibilidade ás súas inquedanzas empregaron a radio como soporte e elaboraron un programa radiofónico que inclúe a presentación do tema, o punto de vista da maioría dos axentes implicados, as conclusións e as posibles solucións ás súas preocupacións.

As micro-experiencias do Globo desenvólvense en 3 fases:

LUCES

As alumnas e os alumnos escolleron democraticamente a temática de interese coa técnica da diana e, a través da metodoloxía da árbore de problemas, identificaron a problemática do horario escolar no centro, analizaron as causas e tamén as súas consecuencias. Con todo isto elaboraron a introdución do programa de radio.

CÁMARA

Ao introducírense na temática do horario escolar decidiron investigar varias cuestións que lles xeraban curiosidade e das que non tiñan coñecementos, como por exemplo: quen decide os horarios dos centros escolares, a posibilidade de modificar esa cuestión desde o centro ou mesmo a historia do seu horario. Para isto decidiron recorrer a fontes de información do propio centro e pensaron que entrevistar ao Secretario sería unha boa opción para obter respostas. Mais a opinión dunha persoa non era suficiente para facer un estudo completo da situación e tomaron a decisión de elaborar enquisas sobre o tema para o resto do alumnado do centro e tamén para as familias.

ACCIÓN

Elaboradas as enquisas só quedaba repartilas polas aulas e recollelas unha vez finalizadas. Para iso, as alumnas e os alumnos organizáronse en pequenos grupos e encargáronse da tarefa. Por outro lado, tamén había que recompilar información da parte das familias e o grupo decidiu que todas e todos participarían nese labor a nivel individual, ben con gravacións de voz, ben con recollida escrita de testemuños.

Unha vez recollidos os datos, organizáronos en gráficas e analizáronos para chegar a unha conclusión sobre a visión xeral desta cuestión tan importante para o grupo. As súas preocupacións xa non eran só súas, pois identificaron que tamén lle preocupaban á maioría do alumnado do centro e a moitas das familias entrevistadas, por diferentes motivos.

RESULTADO DA EXPERIENCIA

O alumnado de 1º da ESO que participou nesta experiencia partiu da súa propia visión e opinión sobre o horario escolar e concluíu o seu labor cunha perspectiva que ía máis aló do propio grupo, pois fixeron visible unha inquedanza que está presente na comunidade educativa desde hai anos e reabriron o debate dun posible  cambio da xornada escolar.  Con metodoloxías activas e participativas que buscan a participación social e o cambio, estas rapazas e rapaces investigaron para logo faceren unha análise crítica das súas pesquisas e ofrecer alternativas para o dito cambio.

Ademais, a radio serviulles de ferramenta indispensable para a difusión desta actividade e para levar as súas ansias, investigacións e conclusións máis aló da sala de gravación e, deste xeito, chegar a toda a comunidade educativa e a todo aquelas persoas que teñan a ben escoitar a rapazada activa e crítica.

Pódese escoitar o programa radiofónico premendo neste enlace. 

 

Ao tempo, xa temos a nosa experiencia no Mapa de experiencias para a cidadanía global.

Imaxe do mapa do Cenit onde se recolle a experiencia.

Radio cun sorriso. Por que a guerra? Xente comprometida.

Neste curso escolar dentro da radio escolar o alumnado de 4º curso investigou sobre os conflitos bélicos coa finalidade de coñecer e entender as súas causas e consecuencia e a incidencia que teñen na sociedade e no medio natural. Concretamente, contribuímos ao desenvolvemento do obxectivo 16 dentro dos ODS: “Promover sociedades xustas, pacíficas e inclusivas”. 

Comezaron identificando temas do seu interese e de forma consensuada, escolleron a temática sobre o que ían a traballar: os conflitos bélicos. Dentro desta investigación precisaban contar cunha persoa experta que lles amosase desde unha perspectiva máis global as súas consecuencias na infancia. Escolleron a Omenuke Mfulu, xogador do Deportivo, que participa dun proxecto deportivo para a rapazada do Congo en situación de risco pola guerra.

Foi toda unha experiencia que estivo acompañada da visita ás instalacións deportivas do Depor onde, como periodistas profesionais, entrevistaron ao xogador en compañía do alumnado de 6º curso da Ed. Primaria que tamén, escollera a mesma temática de traballo. Pero ademais, puideron acudir ao último partido de liga desta tempada do Deportivo.

Pero, o seu remate foi o máis especial desta experiencia, sentir que podían facer algo para axudar. Neste caso, realizar unha  achega económica en apoio á escola de novos talentos do fútbol en Kinshasa. 

Imaxe autoeditada da entrevista a Omenuke Mfulu.

(LUCES)

Que situacións actuais do noso arredor nos preocupan?

Comezamos a experiencia cunha chuvia de ideas sobre as preocupacións do alumnado, sinaladas con etiquetas nunha arbore de cartolina. Todas elas foron defendidas antes de realizar a votación. Neste debate destacou a presenza das noticias da prensa, elementos como o Kit de emerxencia, o conflito en Palestina ou o predominio nas mensaxes políticas de probables conflitos bélicos. 

A partir delas, eliminamos barreiras e atacamos medos, por exemplo á deriva que poden tomar  os acontecementos que están a escoitar nas noticias.

A tarefa aquí, como profesionais da educación,  é actuar desde o recoñecemento aos sentimentos do alumnado, explicándolles que son algo natural. Fixémolo desde unha escoita activa apoiada na confianza de que na familia e na escola estamos para escoitar e axudar a comprender a realidade.  Unha realidade na que tamén existen moitas persoas que traballan para que estes conflitos non cheguen a ser parte das súas vidas. Ao tempo, apartámonos de prexuízos e de discriminacións e evitamos culpas e mensaxes negativas cara a persoas ou países. 

Unha tarefa acompañada de compaixón e amabilidade ante a situación daquelas persoas que sobren os conflitos. Por exemplo, as que teñen que abandonar o territorio da súa identidade. 

En definitiva, achegar seguridade desde o coñecemento e o acompañamento para que a rapazada vexa que a familia e a escola son entornas seguras. 

Todo isto, complementado coa achega de referentes, persoas con accións positivas. Estas accións da igual que sexan pequenas, todas  contribúen a construír unha sociedade máis xusta.

Imaxe autoeditada de procesos de selección do tema de investigación.

(CÁMARA)

Que referentes coñecemos?

Nesta seguinte fase investigamos e centramos o noso traballo en ver como os conflitos non están alleos ás persoas e tamén que moita xente co seu traballo e as súas accións contribúen a cuestionar as inxustizas e a construír unha sociedade mellor.

Entre estas persoas encontramos a Omenuke Mfulu, xogador francés do Deportivo da Coruña cuxa familia é de orixe congolés, que xunto co seu primeiro adestrador crearon unha escola deportiva en Kinshasa para darlle un pouco de benestar á rapazada do Congo que ten que enfrontarse a un conflito bélico que perdura no tempo. 

Estamos ante unha pequena pero gran acción que queremos coñecer. É o momento da posta en común do  que queremos saber e a partir de aquí, preparar as preguntas da súa posible entrevista. Esta tarefa a compartimos co alumnado do 6º curso dado que dentro da Radio cun sorriso esta a traballar a mesma temática.

(ACCIÓN)

Responsabilidade e compromiso ante as problemáticas e reflexión compartida

 Contactamos co Deportivo da Coruña e a través del, con Mfulu que acolle con moito agrado a iniciativa. Desta forma, xunto co alumnado de 6º curso  acudimos á Cidade Deportiva de Abegondo para facerlle a entrevista. Toda unha experiencia onde exercemos de profesionais do periodismos na sala de prensa tras ver o adestramento do equipo.

De volta á aula toca reflexionar e sacar conclusións para que as mesmas queden reflectidas no programa e darlle visibilidade. Primeiro na escola e despois no fogar tras rematar a edicións.

En todo este camiñar contamos co apoio e acompañamento de Rocio, a estupenda profesional de Agareso, que fixo da Radio cun sorriso a Radio para o cambio social.

Pódese escoitar o programa radiofónico aquí:

Ao tempo, xa temos a nosa experiencia no Mapa de experiencias para a cidadanía global.

 

Imaxe do mapa do Cenit onde se recolle a experiencia.

Radio cun sorriso: A fin do mundo? Coñecer para comprender

Proceso de investigación sobre as accións do ser humano coas que estamos provocando un cambio climático e que fai que perdamos a atmosfera pero tamén a perda da forma en que nos relacionamos coa vida. Esta realizado polo alumnado do 3º curso da Ed. Primaria do CPI VIRXE DA CELA que como produto final elaborou un programa de radio no que entrevistaron a unha persoa experta que destaca polo seu traballo e compromiso social desde a divulgación da astronomía e das problemáticas medioambientais que as actividades humanas producen.

Nel queremos dar valor á consecución dos ODS, concretamente cara o desenvolvemento do obxectivo 13 dentro dos ODS: Obxectivo 13: Adoptar medidas urxentes para combater o cambio climático e os seus efectos.

                                                   Imaxe autoeditada do proceso de toma de decisións.

A fin do mundo? Coñecer para comprender

Esta experiencia radiofónica pretende que o alumnado entenda que as actividades humanas e valore e aprecie o papel da investigación científica para coñecer e paliar as consecuencias das nosas accións. Concretamente o desenvolvemento do obxectivo 13 dentro dos ODS: Adoptar medidas urxentes para combater o cambio climático e os seus efectos.

Na primeira parte das actividades compartimos diferentes temas de interese para decidir sobre que temática iamos investigar. O alumnado do 3º curso da Ed. Primaria do CPI Virxe da Cela decidiu investigar sobre o fin do mundo. Dentro desta investigación propuxeron unha persoa coñecedora desta temática para entrevistala. Neste caso entrevistaron a Carmen Dénevola, profesora do departamento de Pedagoxía e Didáctica na Facultade de Ciencias da Educación da universidade de Santiago de Compostela. Pero tamén conta cunha paixón: a astronomía. Así, forma parte da Agrupación Astronómica Coruñesa IO. Esta asociación desde o ano 2002 fomenta a aflición, o estudo, a investigación e a divulgación da astronomía e realizan actuacións para divulgar e evitar a contaminación luminosa.

(LUCES)

Que situacións actuais no noso arredor nos preocupan?

Esta pregunta foi o primeiro achegamento á experiencia radiofónica deste curso. O alumnado respondeu persoalmente mediante unha chuvia de ideas marcadas con etiquetas nunha cartolina. Unha vez lidas todas cada quen defendeu a súa achega. Á elección deste tema axudaron as inquedanzas e os intereses do alumnado.

Manifestaron o seu interese por como será o futuro e como imos evolucionar. Aquí entrou o coñecemento do espazo e da importancia da investigación. Decidida temática a tratar informámonos sobre as preocupacións que temos: Porque teño medo as cucarachas que sobrevivan? Porque poden caer os edificios e morrer moita xente? Porque morreremos? Porque non poderíamos estar na Terra? Porque a Terra é o único planeta con aire?

Investigando, consultaron a varios científicos e descubriron que dentro de millóns de anos, o Sol perderá a enerxía e a Terra correrá perigo e chegaron a conclusión que é necesaria a investigación científica pero tamén unha adecuada divulgación científica.

                                            Imaxe autoeditada con momentos da entrevista a Carmen Dénebola.

Que aprendemos e que podemos facer?

Con esta proposta aprendemos que ademais de preocuparnos por situacións que non podemos comprobar podemos facer pequenas cousas no noso día a día e construír o noso futuro tendo en conta que é moi importante contar con persoas científicas que investiguen, que nos acheguen a realidade e que nos axuden a identificas cales son as claves para progresar de forma sostible.

Aprender e formarse é fundamental para que entre todas as persoas poidamos construír un mundo mellor.

O resultado deste traballo o tempos neste potcast: https://go.ivoox.com/sq/2673475

ç

Grado de implicación da comunidade educativa e impacto da experiencia no alumnado

Estamos ante unha experiencia educativa cunha gran relevancia que ten como maior logro que parte dos intereses do alumnado e que na mesma tiveron unha participación activa no seu desenvolvemento (aprendizaxe cooperativa, competencial, experiencial) xerando capacidade crítica e responsabilidade ante as problemáticas sociais. Ademais, contaron coa colaboración de entidades como Agareso (Rocio) que lles acompañou no proceso de creación radiofónica para que o proceso fose unha nova aprendizaxe e con Carmen Démola que conectou a perfección coa rapazada facendo unha labor de divulgación clara, sinxela e rigorosa. Isto, favoreceu o pensamento critico, a responsabilidade e ás competencias para un adecuado tratamento da información do alumnado.

Ao tempo, xa temos a nosa experiencia no Mapa de experiencias para a cidadanía global.

Imaxe do mapa do Cenit onde se recolle a experiencia.

Radio cun sorriso: Previr a violencia sexual, parte da saúde

 “Radio cun sorriso” é unha iniciativa do CPI Virxe da Cela para traballar na consecución dos obxectivos de desenvolvemento sostible (ODS) e o benestar empregando a radio como unha ferramenta de aprendizaxe e cambio social en colaboración con Agaresco (Asociación Galega de Comunicación para o Cambio Social).

O alumnado do 5º curso de EP desenvolveu as súas competencias comunicativas a través do diálogo e da reflexión sobre os temas que máis lles preocupan, sempre dende unha perspectiva positiva e tentando achegar solucións. Cómpre dicir que as temáticas enfocáronse cara o tratamento dos ODS partindo da análise e posta en valor da realidade contextual do alumnado e contando con referentes significativos da súa realidade para enfocala despois cara a unha visión máis global. Neste caso camiñamos cara a valoración e a consecución do  Obxectivo 3: Garantir unha vida sa e promover o benestarpara todos en todas as idades.

Imaxe autoeditada a partir dun dos momentos da actividade.

A través da micro-experiencia “Radio cun sorriso”, 15 alumnos e alumnas de 5º EP reflexionaron, investigaron e tiraron conclusións sobre a importancia de evitar a violencia sexual e das consecuencias que pode chegar a ter unha persoa que presente problemáticas relacionadas con dita temática. Para darlle visibilidade ás súas inquedanzas, empregaron a radio como soporte e elaboraron un programa radiofónico que inclúe a presentación do tema, unha entrevista con recomendacións dunha profesional e as reflexións do grupo sobre o tema.

LUCES

Coñecer para comprender

Nunha experiencia educativa dirixida ao alumnado de Educación Primaria, decidimos investigar sobre un tema que debe tratarse con moito coidado, pero sen medos: o abuso sexual.

Coñecer é o primeiro paso para previr. Para iso, entrevistamos a unha sexóloga e educadora emocional, que leva anos traballando con nenos e nenas, familias e centros educativos para garantir espazos seguros. Forma parte de ASEIA (Asociación para a Saúde Emocional na Infancia e na Adolescencia) é unha asociación especializada na atención integral en saúde emocional e mental comunitaria dos nenos, adolescentes e as súas familias.

Así, Vanessa Rodríguez Pousada explícanos que estamos ante violencia sexual cando unha persoa obriga ou convence a un neno ou nena a facer cousas que teñen que ver co corpo ou a sexualidade e que non son adecuadas nin legais. A miúdo, estas situacións ocorren en segredo, e por iso é tan importante aprender a recoñecelas e saber pedir axuda.

CÁMARA

Que situacións actuais no noso arredor nos preocupan?

Neste punto tratamos de poñer en valor as aplicacións educativas da prevención. Así pois, así como o Smart Film cambia de transparente a opaco para protexer a intimidade, nós tamén podemos poñer barreiras de protección ao coñecemento e á confianza.

Onde podemos aplicar esta aprendizaxe?

• No colexio: Aprendendo que temos dereito a dicir “non”.
• Na casa: Falando con persoas adultas de confianza.
• Coas amizades: Aprendendo a escoitar e axudar sen xulgar.

ACCIÓN

Que aprendemos e que podemos facer?

Estas son algunhas das preguntas que lle fixemos á sexóloga:

- Por que é importante falar do abuso sexual aínda que sexa incómodo?

- Que sinais nos poden facer sospeitar que algo non vai ben?

- Que debe facer un neno ou nena se lle pasa algo así?

- Como podemos facer para que os colexios sexan espazos máis seguros?

- Pode o corpo dicirnos cousas aínda que non saibamos explicar con palabras?

Esta actividade permítenos comprender que: o noso corpo é noso, temos dereito á privacidade e non hai secretos malos que teñamos que gardar se nos fan dano.

Polo tanto, as accións que podemos facer son: falar abertamente sobre sentimentos e límites, coñecer os nosos dereitos como nenos e nenas e crear espazos de confianza no colexio e na casa.

                                                                    

Desta forma, como o cristal que se volve opaco para protexernos da vista, a educación sexual infantil axuda a crear protección emocional fronte a situacións perigosas.

Escoitade o programa e veredes como o abuso sexual non debe ser un tema tabú. Co apoio de profesionais como Vanesa, podemos ensinar ás novas xeracións a coidarse, a falar e a pedir axuda.

Ao tempo, xa temos a nosa experiencia no Mapa de experiencias para a cidadanía global. 

Imaxe do mapa do Cenit onde se recolle a experiencia.

Radio cun sorriso: Cidadáns do mundo!!! Ningunha guerra é allea!!!

Esta experiencia radiofónica pretende que o alumnado entenda as causas e as consecuencias dos conflitos bélicos inciden en todas as sociedades. Concretamente o desenvolvemento do obxectivo 16 dentro dos ODS: “Promover sociedades xustas, pacíficas e inclusivas”. 

Na primeira sesión compartimos diferentes temas de interese para decidir a que temática que iamos tratar no programa de radio. O alumnado do 6º curso da Ed. Primaria do CPI Virxe da Cela decidiu investigar sobre os conflitos bélicos. Dentro desta investigación propuxeron unha persoa coñecedora desta temática para entrevistala. Neste caso entrevistaron a  Omenuke Mfulu, xogador do Deportivo, quen desenvolve un proxecto deportivo no Congo para rapazada en situacións de risco polos conflitos bélicos desta área xeográfica.

Posteriormente a esta entrevista propuxeron unha acción e en colaboración co centro educativo conseguiron unha achega económica en apoio á escola de novos talentos do fútbol en Kinshasa.

(LUCES)

Que situacións actuais no noso arredor nos preocupan?

Esta pregunta foi o primeiro achegamento á experiencia radiofónica deste curso. O alumnado respondeu persoalmente mediante unha chuvia de ideas marcadas  con etiquetas nunha cartolina. Unha vez lidas todas cada quen defendeu a súa achega. Á elección deste tema axudou a publicación na prensa da necesidade de contar cun kit de supervivencia recomendado por parte das autoridades da UE e que impresionou fondamente aos rapaces e rapazas, os cales vivírono como unha especie de ameaza de guerra próxima que nos afectara directamente.

Decidida temática a tratar informámonos sobre cales son as principais causas de conflitos bélicos ao longo da historia, cales son as guerras actuais, incluso as que están tan enquistadas que non aparecen nos noticiarios, e as súas consecuencias na poboación civil. Para iso tomamos datos de internet en diferentes páxinas:

https://www.semfyc.es/actualidad/a-fecha-de-hoy-existen-56-guerras-activas

https://www.sabuco.com/historia/causasguerras.pdf

                                                          Imaxe de procesos de selección do tema de investigación.

(CÁMARA)

Hai xustificacións para os conflitos armados?

Día a día aparecen nos medios de comunicación a situación bélica entre Rusia e Ucrania, así como a desenvolvida en Gaza. O alumnado tentou achegarse aos motivos que as provocaron.

Entre a clase chegamos á conclusión de que os conflitos bélicos se producen por  diferentes causas: invasión do territorio na loita polos recursos da terra, por diferencias étnicas, por ideoloxías contrapostas...

En xeral houbo unanimidade en que as diferentes sociedades civís son as que sofren as consecuencias destes conflitos con pobreza, fame, desprazamentos non desexados... e non atoparon  xustificación para que a poboación civil i en especial a infancia vexa conculcado o seu dereito a vivir en paz.

Tamén xurdiu unha discusión sobre se os artistas deben ou non manifestarse en contra das guerras dando a entender algúns que iso era meterse en “política”. A conclusión final foi que ao marxe das distintas ideoloxías, manifestarse contra as guerras e a favor dos pobos que as sofren non só é desexable senón que tamén é ético.

(ACCIÓN)

Buscamos a Mfulu que nos achegue o seu proxecto

Sensibilizado o alumnado co tema, contactamos con Mfulu, xogador do Deportivo da Coruña para que nos falara da situación da guerra do Congo e de como inflúe na vida cotiá da cidadanía congoleña.

O alumnado de sexto visitouno na Cidade Deportiva de Abegondo para facerlle unha entrevista na que nos falou da situación dun conflito vixente aínda hoxe.

Fomos coñecedores de que, aínda que el non viviu nese país, senón que pasou a súa infancia en Francia, está sensibilizado coa situación do país das súas orixes e creou unha escola de fútbol en Kinshasa. Unha maneira de facer do deporte unha ferramenta de desenvolvemento persoal e de fomento de paz.

A partir desta entrevista 50 nenos e nenas acudiron o pasado 1 de xuño ao partido do Depor a gozar dun “enfrontamento”  pacífico entre dous clubes decidindo apoiar a escola de Mfulu cunha aportación económica equivalente ao que custou o desprazamento dende Monfero á Coruña nun xesto de abrazar aos “nenos e nenas da guerra”.

Imaxe autoeditada da entrevista a

Mfulu nas instalacións do Deportivo da Coruña.

O resultado deste traballo o tempos neste potcast: https://go.ivoox.com/sq/2668036

Grazas a Agareso e en especial a Rocio por acompañarnos e ensinarnos neste apaixonante aprendizaxe!!!

Imaxe de grupo ao final da entrevista. 

 

Ao tempo, xa temos a nosa experiencia no Mapa de experiencias para a cidadanía global.

                                              Imaxe do mapa do Cenit onde se recolle a micro-experiencia.

A dixitalización educativa nunha realidade rural diversa e diferenciada

Imaxe autoeditada de presentación do artigo.

A dixitalización educativa en contextos rurais representa unha oportunidade para a transformación educativa e o avance social, sempre que atenda as singularidades de cada comunidade. Pode ser un perfecto recurso para minorar as limitacións xeográficas, económicas e sociais sempre que a súa implementación sexa crítica, inclusiva e equitativa, evitando a réplica de modelos estandarizados. A formación docente, a superación da fenda dixital e a valorización da identidade cultural son clave para garantir que a dixitalización sexa un recurso de mellora educativa e desenvolvemento local, e non unha finalidade en si mesma.

Este é o resumo do artigo que baixo o título "A dixitalización educativa nunha realidade rural diversa e diferenciada" presentamos no último número da Revista Galega de Educación. Unha reflexión critica sobre as posibilidades e os retos aque supón a dixitalización educativa en contextos rurais.

Se queredes ler este artigo ao completo podedes mercar este número ou subscribirvos á revista.

Moitísimas grazas por darlle voz á escola rural!!! 

Portada do número 92 da RGE.

Diploma Teachers For Future Spain

Desde o colectivo Teachers For Future Spain, en colaboración co Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, enviaron o diploma para o centro, que recoñece o traballo realizado durante  este curso para lograr reducir os residuos xerados no centro.

Estamos ante unha  labor na que temos que insistir ano tras ano, pero tamén temos a certeza que se vai notando de forma favorable nos resultados. 

Desde o colectivo animan a seguir un ano máis participando no programa, así como tamén a  explorar outras liñas de actuación para realizar no centro.

Neste sentido queremos renaturalizar os espazos, dinamizar o horto escolar, poñer en marcha unha ecoauditoría e seguir favorecendo a aprendizaxe servizo. 

Moitísimas grazas por facernos parte desta iniciativa.

DIPLOMA TFF 2025 (1207) (1).pdf de Maria del Camino

Consello Escolar da Infancia: Coidando-NÓS. Curso 2024/2025

Este curso traballamos sobre o benestar e a saúde.

Cartel representativo do curso 2024/2025.

A temática escollida polo alumnado foi a contaminación acústica que moitas veces temos no comedor.

Unha situación que ás veces non nos damos conta que as nosas accións transcenden os límites do razoable e afectan ás persoas que nos rodean.

Actuacións que son asumidas polo grupo pero que non son admitidas de igual forma por todas as persoas.

Estamos ante unha  molestia para moitas persoas pero que ao tempo,  pasa desapercibida para outras que non chegan a ser conscientes dos niveis sonoros aos que estamos expostos a determinados momentos do día. 

 Segundo a OMS, especialmente os  nenos e nanas son un dos colectivos máis vulnerables ante os  efectos nocivos do ruído. En definitiva: o ruído ten efectos sobre a saúde de todas as persoas aínda que nun principio non os notemos.

Por iso, este curso tocou debater, investigar e pasar á acción. 

Cada mes tiñamos unha sesión onde o alumnado representante de cada aula (dous por clase) trataba o tema aportando as achegas do resto da aula e tendo a responsabilidade de achegar aos seus iguais o tratado en cada reunión. 

Desta forma, propuxemos tomar conciencia colectiva desta situación realizando dúas sesións conxuntas no propio comedor onde plasmar como nos sentimos ante esta situación e para trazar un  plan de acción para minorar esta situación.

Ao rematar o mes des maio xa tiñamos uns carteis preparados coas normas básicas de comportamento neste espazo para manter o benestar sonoro do espazo.

Toda unha experiencia de aprendizaxe!!!! Moitas grazas Nerea e Beatríz (Euroeume) por acompañarnos nesta viaxe!!!

Aprendizaxe cooperativa e sumativa. Quen da máis?

Imaxes autoeditadas das diferentes sesións do Consello Escolar da Infancia.

Temos dereito!!!: Cinema con perspectiva.

Deseño de Maria del Camino

                         Temos dereito!!! Curta realizada polo alumnado de 5º curso da Ed. Priamria pola igualdade.

Este curso participamos no programa “Cinema con perspectiva”, unha proposta da Consellería de Educación da Xunta de Galicia creada para dotar de recursos aos centros educativos públicos para á consecución da igualdade efectiva e de dereitos entre homes e mulleres, á prevención da violencia de xénero e ao respecto pola diversidade afectivo-sexual.

Toda unha oportunidade para o alumnado de 5º de primaria para aprender a través da creatividade audio-visual con perspectiva crítica. 

A proposta ven da man da Asociación FICBUEU que ademais de organizar o Festival Internacional de Cine de Bueu, promove numerosas accións relacionadas directamente coa cultura cinematográfica e co seu potencial educativo. 

Desta forma, o alumnado de 5º curso fixo a súa primeira produción audiovisual desenvolvendo as súas competencias persoais e sociais cunha proposta creativa e crítica ante situacións que non son xustas nin éticas.

O primeiro paso para evitalas é ser conscientes de que suceden na vida cotiá.